හිරු මෙන් ට්‍රිලියන දසගුණයක දීප්තියකින් දැල්වුණු දැවැන්ත ම කළු කුහර ලෙළසිළුව

සුපිරි දැවැන්ත කළු කුහරයක් මඟින් නිකුත් වූ විශාලතම සහ දුරස්ථම ලෙළසිළුව (flare) නිරීක්ෂණය කිරීමට තාරකා විද්‍යාඥයන් සමත් ව සිටිනවා.

‘සුපර්මෑන්’ යන අන්වර්ථ නාමයෙන් නම්කර ඇති මේ ලෙළසිළුවේ සම්භව ලක්ෂ්‍යය පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ බිලියන 10ක් තරම් අතිශය දුරකින් පවතින අතර, උච්චතම අවස්ථාවේ දී හිරු මෙන් දස ට්‍රිලියන ගුණයක දීප්තියකින් යුතු ව දැල්වී තිබෙනවා.

එය නිකුත් වී ඇත්තේ චක්‍රාවාටයක් මධ්‍යයේ ඇති දැවැන්ත කළු කුහරයක් මඟින් බලගැන්වෙන, දීප්තිමත් සංයුක්ත කලාපයක් වන ක්‍රියාකාරී මන්දාකිනික න්‍යෂ්ටියකිනුයි (active galactic nucleus – AGN).

‘සුපර්මෑන්’ ප්‍රථම වරට නිරීක්ෂණය කර ඇත්තේ 2018 නොවැම්බර් මාසයේ දී දකුණු කැලිෆෝනියාවේ පලෝමාර් නිරීක්ෂණාගාරයේ ඇති Catalina Real-Time Transient Survey සහ Zwicky Transient Facility මඟින් සිදු කරන ලද පිරික්සීම්වලින්. පුළුල් ක්ෂේත්‍ර කැමරාවක් සහිත ව රාත්‍රී අහස පරිලෝකනය කරන Zwicky Transient Facility, ඉක්මනින් දැල්වෙන සුපර්නෝවා වැනි අස්ථිර හෝ ක්ෂණික ව ඇතිවන විශ්වීය සංසිද්ධි ග්‍රහණය කර ගැනීම සඳහා කිර්තියක් උසුලනවා.

නිම්නා අමරසේකර